Zenbrief november 2025
samen en sangha
Het thema voor onze sanghabijeenkomsten in de maand september is samen en sangha.
Elkaar leren dragen
Dan kan nog meer tot ons doordringen dat we sociale dieren zijn. Dat we er met en voor elkaar kunnen, willen en zelfs moeten zijn. Ook vanuit de sangha kunnen we onze krachten proberen te delen met elkaar en daarbuiten.
Dankjewel!
Lieve sanghagenoten,
De verrassing die jullie mij maandagavond hebben bereid, overtreft elke verwachting. Heel veel dank voor alles!! Wat een lied, wat een opkomst en wat een schitterend cadeau!! Voor wie er niet bij was: David heeft in zijn rol van inkomend bronsgieter een schitterend bronzen kunstwerk gemaakt van een ginkgotakje uit de zendotuin. Echt ongelooflijk mooi. Wat moet dat een enorm karwei zijn geweest. Een echt juweeltje, dat in de gildetijd een waar meesterstuk geweest zou zijn.
De ginkgo verwijst naar lang leven, hoop, liefde, tijdloosheid, onveranderlijkheid en kracht, mede door de oeroude leeftijd van de boomsoort. De ginkgo is een levend fossiel dat al miljoenen jaren bestaat en vele tijdperken heeft overleefd. Het staat ook voor veerkracht en doorzettingsvermogen, mede omdat ginkgobomen de atoombom op Hiroshima overleefden. In Japan en het Verre Oosten wordt de boom vereerd als symbool van hoop, vitaliteit, liefde en grenzeloosheid.
Nogmaals wat een prachtig cadeau met zo’n rijke metaforische betekenis. Het lied dat jullie met elkaar voor mij maakten, heeft mij ook zeer ontroerd. Niet in de laatste plaats omdat ik in het lied uiteindelijk zelf het wuivende takje, dat mij zo dierbaar is, werd. Ik zei het op de avond zelf ook al: Ik prijs mijzelf gelukkig dat ik er samen met Ellen op deze gevorderde leeftijd nog steeds bij jullie ben en les mag geven. Binnenkort zelfs weer eens een starterstraject. Ook heel veel dank aan degenen die mij verrasten met een persoonlijk cadeautje of een kaart! Alle goeds en liefs, Dick Benji roshi, het wuivend takje.
Benji roshi 85 jaar!
Deze week werd onze Dick Benji roshi 85 jaar. Een monumentale leeftijd waar we niet alleen als persoonlijke vrienden, maar ook als spirituele vrienden – als sangha – bij stil willen staan. Een mooi en passend moment om onze waardering voor Dicks leraarschap te tonen.
Door Misha Yushin sensei – Niet alleen werd Dick deze week 85, we kunnen ook vieren dat hij 25 jaar geleden zijn eerste zencentrum opende. Als ik het goed heb opende Dick zijn centrum in Duizel in het jaar 2000. Het kan bijna geen toeval zijn dat deze ‘jubilea’ samenvallen!
Dick Benji Roshi zet zich al tientallen jaren onvermoeibaar in voor de boeddha, dharma en sangha. Voor een verlichte wereld, vol wijsheid en harmonie. Ik prijs me ontzettend gelukkig dat ik Dick als leraar heb mogen ontmoeten. De grote twijfel, toewijding, en groot vertrouwen die de zenweg voor je kunnen openen zijn hem eigen. Dat hij bereid is om die te delen ervaar ik als genade. Niets krijg je als cadeau om helemaal voor jezelf te houden, bedoelt Szymborska, maar prachtig als je mag ontvangen.
Een ander kenmerk van een puik spiritueel leraar is wat mij betreft diens vermogen tot verwondering. Je geraaktheid door het mysterie van dit leven, dat het hier allemaal eenheid en veelvoud is. We hoeven hier niet gewichtig over te doen. Het gaat er juist om dat we dit mysterie – weliswaar met enige ernst – heel alledaags leven en kunnen waarderen. Toen tot me doordrong dat Dick dit wonder als begin en einde van zijn zenbeoefening ervoer heb ik hem gevraagd of ik zijn leerling mocht worden. Deze verwondering heeft ons ook geïnspireerd bij het kunstwerk dat we Dick als sangha hebben gegeven.
Een in brons gegoten takje van de Ginkgo-boom uit de zendotuin. Verwijzend naar de verwondering die Dick zo enthousiast kan uitspreken over het ‘bewegende takje’. De subtiele beweging wekt dan het mysterie in hem tot leven. Wat gebeurt hier toch? Ons sanghalid David heeft dit prachtige bronzen kunstwerk namens ons allemaal tot stand gebracht. Dankjewel David, wat een vreugde om jou energie en vakmanschap hierin te zien!
Tijdens een verrassingsfeestje tijdens de sanghabijeenkomst afgelopen maandagavond konden we dit beeld aan Dick overhandigen. We maakten een niet al te subtiele entree met een door sanghaleden geschreven lied. Aan het einde van de borrel klom Dick zichtbaar geroerd op een stoel. Hij uitte zijn dank en benoemde wat het bereiken van deze leeftijd met hem deed.
Namens mezelf en de sangha; dankjewel lieve Dick voor je inspirerende leraarschap en we zien met groot plezier uit naar de komende jaren met jou! Het was ook heel dierbaar om bij deze bijzondere gelegenheid te zien hoeveel liefde, toewijding en kunde in ons sangha leeft. In een komende zenbrief zal David zijn werk aan dit takje nog verder uit de doeken doen. Op de foto’s een indruk van de avond en het takje!
poëzie
waardering en nieuwe symboliek voor sanghaleden
Door Misha Yushin sensei – Met Zen Centrum Nijmegen staan we in een levende zenboeddhistische traditie. Dat betekent dat we kunnen bogen op een millennia-oude traditie en de verantwoordelijkheid hebben de waarde hiervan te bewaren voor toekomstige generaties. Tegelijkertijd staan we voor de uitdaging om onze beoefening mogelijk te maken in onze tijd en cultuur. Een bekende en invloedrijke ontwikkeling die in ons Europese spirituele landschap heeft plaatsgevonden is de ontkerkelijking.
Een hele korte analyse van deze ontwikkeling zou de volgende kunnen zijn. Omdat collectieve vormen voor zingeving, spiritualiteit en religie zijn verdwenen, maar de behoefte daaraan niet, zijn we deze behoefte steeds individueler gaan invullen. Hiermee is veel persoonlijke vrijheid ten goede gewonnen. Er lijkt de afgelopen jaren echter ook in algemeen maatschappelijk perspectief een grens van dit individualisme te zijn bereikt. In onze sangha onderzoeken we nieuwe middenwegen waarmee we deze individuele vrijheid én collectieve verbondenheid toegankelijk kunnen maken. In dit licht geven we onze leden graag een teken ter waardering van het lidmaatschap van onze sangha. Een symbool van waardering voor jou als individu én als lid van onze gemeenschap.
Symbool van de gebroken Dennennaald
In de maand november staat het thema ‘Samen en sangha’ centraal in onze bijeenkomsten. Een passende maand om met dit nieuwe symbool van start te gaan! De komende maand zullen onze leraren tijdens de bijeenkomsten met een klein ritueeltje een sanghasymbool geven aan de aanwezige leden. Het gaat hierbij om een A5 bedrukt karton met daarop jouw naam, waarop handmatig een grafische gebroken dennennaald staat gestempeld. Achterop vind je een korte uitleg van deze symboliek. Alvast een belangrijk onderdeel hiervan: het is in Japan oud gebruik om elkaar met zo’n symbool te beschermen tegen het kwaad. Met deze dennennaald wensen we onze sangha- leden dus alle geluk en welzijn toe. Graag tot ziens in november!
Disclaimer: Deze foto biedt geen realistisch beeld van het zencafé. Het zencafé kent geen dresscode en schoudermassages zijn niet inbegrepen. Het is gewoon een geinige foto die enigszins past bij het thema van dit bericht. Vandaar.
maandelijks sanghacafé
Door Luuk – Vanaf vrijdag 28 november is er elke laatste vrijdag van de maand van 15.00 tot 17.00 een moment van verbinding en ontmoeting met de hele sangha in het Zencafé. Telkens schuift er een zenleraar aan.
Een open, laagdrempelige gelegenheid om elkaar te ontmoeten, bij te praten, nieuwe mensen te leren kennen en te onderzoeken welke rol Zen speelt in het dagelijks leven.
Aanmelden is niet nodig — je kunt gewoon binnenlopen. Graag tot ziens!
fotografie
Aanvoelen dat achter al het ervaarbare iets schuilgaat dat ons verstand niet kan bevatten, iets waarvan de schoonheid en verhevenheid alleen indirect en als een flauwe weerschijn tot ons komen, is religiositeit. In dat opzicht ben ik gelovig.
Albert Einstein (1879-1955)
Foto: Ineke Teunissen
vooraankondiging nieuwe donatiestructuur 2026
Door ons bestuur – Om ons centrum ook de komende jaren van voldoende financiële middelen te kunnen voorzien, kijken we om de zoveel jaar naar onze donatiestructuur. Hierbij alvast een vooraankondiging van de beoogde veranderingen. Sanghaleden ontvangen hierover binnenkort nog een aparte mail.
Sinds 1 september 2022 hanteren we een donatiesuggestie van €38 per maand, met een aangepaste lagere bijdrage van €29. In de afgelopen jaren (2023–2025) is de inflatie opgelopen tot 10,7%. Daarnaast willen we onze leraren een passende vergoeding kunnen gaan bieden. Vandaar het plan om de donatiesuggesties per 1 januari 2026 aan te passen.
De algemene ledenvergadering heeft een eerder voorstel in 2025 besproken en ondersteunt het plan om — met goede onderbouwing — de donaties te verhogen. Daarnaast willen we de donatiesuggesties voortaan inkomensafhankelijk maken, zodat iedereen op een manier kan bijdragen die past bij de eigen situatie.
De inkomensafhankelijke donatiesuggesties zijn weloverwogen, maar het zijn ook indicaties. Mogelijk zijn er specifieke lasten die jouw draagkracht beïnvloeden. Het is eenieders verantwoordelijkheid om in te schatten of onze suggestie past en daar keuzes in te maken. We vertrouwen erop dat ieder bijdraagt naar vermogen, zodat we samen de continuïteit van het centrum blijven dragen.
We beogen als bestuur met deze ontwikkelingen ook bij te dragen aan de stabiliteit van het zenboeddhisme in Nederland. Ook op economisch vlak proberen we actief te leren wat de wereld van ons vraagt. Door bijvoorbeeld recht te doen aan een principe van wederkerige vrijgevigheid én onze maatschappelijke structuren te erkennen, kunnen we onderdeel zijn van een duurzame toekomstige economie. We zijn iedereen van harte dankbaar voor de blijvende steun, betrokkenheid en zorg waarmee we samen onze sangha dragen!
sashiko 23 & 24 nov.
Tijdens deze gezellige workshop maak je kennis met de basis van Sashiko: het dupliceren van patronen, stiktechniek, het hanteren van de naald, en nog veel meer. Na de introductie ga je aan de slag met je eigen werk. Lotte begeleidt deze workshop in De Zendo en ziet je graag tegemoet!
studieklas sandokai
Op verzoek van de deelnemers aan zijn vorige zenklassen gaat Dick zijn volgende zenklassen niet wekelijks geven, maar concentreren op één dag van 09.00 tot 17.00 uur in de oude zendo aan de Petruslaan 1. De eerste zenklas, op zaterdag 31 januari, wil hij wijden aan de Sandokai, de tweede, op zaterdag 28 februari, aan de Hsin. Hsin Ming.
NB. De Sandokai is een uitzonderlijke tekst waarin de eenheid van verscheidenheid wordt bezongen. Dit inzicht is ook onderliggend aan het Daoïstische principe van Yin en Yang. Hoe bemoedigend dat de mensheid zich hier al millenia op oriënteert!
studieklas ‘het verborgen licht’
De oude vrouw, Zhouzhou en de tijger
“Wat doe je als je een tijger tegenkomt?” vroeg zenmeester Zhouzhou (Joshu) aan een oude vrouw, die buiten de muren van het klooster op het veld aan het werk was. Wil je weten hoe ze reageerde en ben je nieuwsgierig naar de spiegel die deze koan jou voorhoudt? Kom dan naar de studieklas Het verborgen licht op 22 november, van 9:30 – 12:00 uur!
starterstraject
Op vrijdagochtend 21 november begint ons eerstvolgende starterstraject, van harte welkom! Onder begeleiding van Dick Benji roshi leer je samen mediteren en je ontdekt de basisprincipes van zen in acht bijeenkomsten. Dit traject biedt een toegankelijke instroom in onze sanghabijeenkomsten, toegespitst op iedereen die vreugdevol en met een open hart wil leren leven en mediteren in een vertrouwde sfeer.
stille zondag
Iedere eerste en derde zondag van de maand is er onder begeleiding van Ineke, Freek of Janneke de mogelijkheid om samen te mediteren. Je hoeft je niet van te voren aanmelden en sanghaleden kunnen vrij deelnemen. De eerstvolgende stille zondag is op 21 december. Van harte welkom!
Let op: Vanwege wegversperringen kan de stille zondag op 16 november helaas niet doorgaan. Op zondag 7 december is er i.p.v. een stille zondag een retraite-dag, de Zen Zondag.
Stille actie
Samen zitten in stilte op diverse plekken in Nederland. We staan stil bij uitdagingen van de mensen en de natuur in deze tijd. Stilte kan helpen om vrede, kracht en verbinding te vinden in jezelf en met elkaar. Vanuit deze verbinding volgt de gezamenlijke verandering voor meer welzijn van alle mensen, dieren en de aarde. Doe je mee?
Zen zondag 7 dec.
Tijdens de wekelijkse Zen-bijeenkomsten zitten we ongeveer 2 x 25 minuten. Ben je benieuwd wat meditatie nog meer kan brengen? Doe mee met een zendag; op deze stiltedag wisselen we meditatieperioden af met loopmeditatie, inspiratie uit de teisho van Dick en Misha, en eten en werken in stilte. De eenvoudige en verse lunch wordt met zorg gegeten. Een mooie gelegenheid om samen te oefenen!
elkaar samen leren dragen
Door: Harrie Frijns
Bijdragen aan de zenbrief?
Wil je een zenvolle foto, column, gedicht etc. delen? Leuk! Met onze maandelijkse zenbrief proberen we elkaar te inspireren in onze zenontwikkeling. De redactie ziet uit naar je bijdrage en je kunt die toesturen via: misha@zennijmegen.nl