Zenbrief november 2026
samen en sangha
Het thema voor onze sanghabijeenkomsten in de maand november is samen en sangha.
Elkaar leren dragen Dan kan nog meer tot ons doordringen dat we sociale dieren zijn. Dat we er met en voor elkaar kunnen, willen en zelfs moeten zijn. Ook vanuit de sangha kunnen we onze krachten proberen te delen met elkaar en daarbuiten.
Onuitsprekelijke dank
Door Dick Benji Roshi – Op zondag 18 oktober gaf ik transmissie aan Meike Oosterwijk en Maarten Olthof. Maarten Jurgens, Misha Beliën en Cees verzorgden de ceremonies. Nu alles achter de rug is, met de beide coming-outs als afsluiting, wil ik graag mijn ‘onuitsprekelijke’ dank met jullie delen.
Zij zijn alle vijf terecht mijn opvolgers, stel ik met enige trots vast. Ik heb me niet vergist in hun ‘oneindige bereidheid’ te doen wat hun hand te doen vindt. Dat zag ik in de ceremonies, die op vrijdag begonnen, en ook in de beide coming-outs. Ieder van hen heeft daar een eigen vorm in gekregen en gevonden. En alles bij elkaar was het voor mij een feest om te ervaren dat het klopt.
De woorden tussen aanhalingstekens komen uit de ceremoniële teksten van die dagen. Klinkt misschien wat overdreven, maar ook dat klopt voor mij. Ik hoop dat zij die onuitsprekelijke dankbaarheid en die oneindige bereidheid bij zich houden in het lesgeven. Zenleraar zijn is het mooiste vak op deze aardbol. Eerst was dat in mijn leven de journalistiek, maar de voor mij volstrekt logische en sterk ‘verbeterde’ opvolger daarvan was het zenleraarschap. Wat heerlijk dat ik dit zo aan hen heb mogen doorgeven.
Ik wil ook anderen bedanken. Je hoeft echt geen zenleraar te zijn om de dharma uit te dragen. Lotte en Ellen doen dat onophoudelijk: met de manier waarop ze leven, anderen benaderen en ondersteunen, en steeds weer betrokkenheid tonen. En ik ben blij dat Jeroen Winkelhorst de ploeg in Nijmegen komt versterken. Weliswaar niet als mijn opvolger, maar dat had hij in alle opzichten kunnen zijn. Fijn dat hij er die vrijdag bij was.
Er komt nog veel op onze weg de komende maanden. Laten we er samen iets moois van maken; het is ons ’toevertrouwd’.
Mahamoedra-zenklas: ruim baan voor ontspannen leven
Door Dick Benji Roshi
Op zondag 22 november geef ik in de oude zendo aan de Petruslaan weer een zenklas van één dag. Het Lied van Tilopa over Mahamoedra is ons leidmotief. Een tekst van duizend jaar oud, en hoewel de boeddhistische yogi Tilopa (988-1069) uit India vooral in het Tibetaans boeddhisme bekend is, heeft hij met zijn Mahamoedraleer een universele wijsheid neergezet die ook door zen omarmd wordt. Mahamoedra betekent zoveel als Grote Werkelijkheid.
Op 22 november gaan we met elkaar kijken waar de tekst ons raakt en wat we er in ons dagelijkse leven aan hebben. Dus schrijf je tijdig in: er is plaats voor ca. 15 deelnemers.
Praktisch
Zondag 22 november 2026 van 9.30 tot 16.30 uur, in de oude zendo aan de Petruslaan 1. Inschrijven via welkom@zennijmegen.nl. Neem je eigen lunch mee; koffie en thee staan klaar.
Zen Zondag — 8 november
Op zondag 8 november is er een Zen Zondag in het teken van de overgang van herfst naar winter. Op deze stiltedag wisselen we zitmeditatie af met loopmeditatie, teisho, samu en een eenvoudige, verse lunch die we in stilte en met zorg eten. Een dag van rust en bezinning, en een mooi voorproefje van een sesshin. De begeleiding is in handen van Dick Benji Roshi en Misha Yushin Sensei.
Praktisch
Zondag 8 november 2026 van 7.45 tot 16.30 uur, in De Zendo. Aanmelden en meer informatie via de evenementenpagina.
Starterstraject zen — vanaf dinsdag 17 november
Onder deskundige begeleiding van onze docent Janneke Robben leer je samen mediteren en ontdek je de basisprincipes van zen in acht bijeenkomsten. Ons starterstraject biedt een toegankelijke instroom in onze sanghabijeenkomsten, voor iedereen die vreugdevol en met een open hart wil leren leven en mediteren in een vertrouwde sfeer. Er zijn nog drie plaatsen vrij. Van harte welkom!
Praktisch
Op dinsdagavond van 19.45 tot 21.30 uur, de eerste keer op 17 november. De volledige data vind je op de evenementenpagina.
poezie
Herfst
De stilte van de avond is zó stil,
hoorbaar wordt het vallen van het laatste ooft.
De nachten worden koud, de nevel kil,
waarin de wind de bruine bladeren rooft.
Als straks de zon al in de middag dooft,
De kruinen doodlijk zwart zijn, tegen wil
en dank van ‘t warm septemberkleed beroofd,
worden de volste dromen ijl en stil.
Laten wij daarom van de laatste gloed
der herfst genieten zonder droefenis,
de blaren geel zien worden zonder weemoed.
O, wilde wingerd van geronnen bloed,
die brandend ons een eeuwig teken is,
leer ons te leven met eenzelfde gloed.
Jan Wolkers (1925-2007)
Foto: Ineke Teunissen
sashiko en boro workshops
Za 31 oktober 10.00-12.00u Sashiko
Za 7 november 10.00-12.00u Sashiko
Wo 25 november 14.00-16.00u Sashiko
Zo 6 december 10.00-12.00u Sashiko
Workshop Kennismaking Sashiko
Sashiko Workshop | Boro zichtbaar kleding herstellen
haiku
Door Hennita Jaspers
Zomerzonnebloem
laat ons een stralend beeld na
én een bruin karkas.
Elkaar leren dragen
Door Harrie Frijns
Terugblik EcoFest 2026
Wat wordt er mogelijk, als we het niet hoeven te weten?
Een haast onmogelijke vraag voor de organisatie van een feestelijke conferentie. Maar tegen de achtergrond van over elkaar buitelende ‘crises’ is het misschien toch een passend vertrekpunt?
Dat bleek: ook de tweede editie van EcoFest bij De Zendo op Museumpark Orientalis was volgeboekt. Met meer dan 150 deelnemers en mede-makers kwamen we met hart, hoofd en handen in beweging. Ieder koos op eigen tempo een programma uit de meer dan 25 lezingen, workshops, dans- en muzikale activiteiten.
Er klonk een vlammend betoog voor een ‘vreedzame revolutie’. We kregen openhartig inzicht in de dilemma’s van de wethouder duurzaamheid. Er ontstond muziek vanuit live-samples en een houding van niet weten. Er werd vanuit lichamelijk weten al dansend gecreëerd, de bodem onderzocht, onze voedselvoorziening aangevlogen bij de bron van zaden en kiemen. Ons denken werd geprikkeld door filosofen en onze ziel begeleid door geestelijken uit diverse tradities.
De tuin rondom De Zendo, voedselbos De Reiziger en Museumpark Orientalis gaven ondertussen rust en ruimte. Zo konden we ons eigen plan trekken en zagen de meeste deelnemers zich voorzien van nieuwe energie. Enkele dagen later gaf een deelnemer terug:
Ik loop nog steeds rond met een magisch gevoel.
Dank aan alle betrokkenen bij EcoFest 2026: we zien uit naar alles wat jullie mogelijk gaan maken!
maybe
Door Mees van Oosterhout
Monnik anno nu? voortaan online te zien
De documentaire Monnik anno nu? is voortaan online te zien. Filmmaker en zenmonnik Misha Beliën onderzocht daarin, in zijn eerste jaar als zenmonnik, hoe het boeddhistische monnikschap vorm kan krijgen in deze tijd: midden in de maatschappij, met een gezin, met uitdagingen, en met de bouw van een nieuw meditatiecentrum. Hij gaat in gesprek met zijn leraar Dick Benji Roshi, benedictijner monnik Thomas Quartier en zenleraar Ingrid Appels. Ondertussen zien we het bouwen aan het zendogebouw als beeld voor de innerlijke en uiterlijke weg.
Bibliotheek: de catalogus is weer online
Goed nieuws van de bibliotheekwerkgroep: de online catalogus is weer in gebruik. Je kunt er rustig zoeken in onze collectie boeken over zen, andere boeddhistische stromingen en, steeds meer, ecologie en duurzaamheid. Alle boeken mogen worden geleend: noteer in het bibliotheekschrift de auteur, de titel, je naam en de uitleendatum. Vragen of opmerkingen? Mail naar bibliotheek@zennijmegen.nl.
Veel lees- en studieplezier!
oefensessie rituelen
Wil je onze zenrituelen beter leren kennen? Op woensdagmiddag 25 november oefenen we samen met de instrumenten en de soetrazang, om de liturgie te verfijnen en onze ervaring erin te verdiepen. De middag is bedoeld voor zendoleiders in spe, voor wie nu al regelmatig een instrument bespeelt in de sanghabijeenkomsten, en voor iedereen die dit leuk en interessant vindt. We werken met het soetraboek dat we ook bij de sesshins en de driemaandelijkse service gebruiken. Dick en Misha begeleiden de middag en zien je graag.
vooruitblik december
Stille zondag – 1e zondag v/d maand — 6 december
STILLE ZONDAG De zittende meditatie (zazen) biedt in vele opzichten de basis van je zenbeoefening. De eerste en derde zondag van de maand is er daarom bij Zen Centrum Nijmegen gelegenheid om langer in stilte te zitten.
Stilte voor de wereld – voor welzijn van alle mensen, dieren en de aarde — 13 december
Stilte voor de wereld voor welzijn van alle mensen, dieren en de aarde Samen zitten in stilte op diverse plekken in Nederland. We staan stil bij uitdagingen van de mensen en de natuur in deze tijd.
Stille zondag – 3e zondag v/d maand — 20 december
STILLE ZONDAG De zittende meditatie (zazen) biedt in vele opzichten de basis van je zenbeoefening. De eerste en derde zondag van de maand is er daarom bij Zen Centrum Nijmegen gelegenheid om langer in stilte te zitten.
Dana Daisan — 27 december
Dana daisan in gesprek met Dick sensei Tijdens dana daisan kun je met Dick een persoonlijk gesprek aanvragen. Dit kan gaan over onderwerpen rondom zenbeoefening, maar is juist daarmee ook geschikt voor het gezamenlijk onderzoeken van allerhande levensthema’s.
Bijdragen aan de zenbrief?
Wil je een zenvolle foto, column, gedicht etc. delen? Leuk! Met onze maandelijkse zenbrief proberen we elkaar te inspireren in onze zenontwikkeling. De redactie ziet uit naar je bijdrage en je kunt die toesturen via: misha@zennijmegen.nl