Zenbrief augustus 2026

flierefluiten?

Ons thema voor de maand augustus is flierefluiten:

‘De natuur heeft als een ontspruitende fontein haar hoogtepunt bereikt. We kunnen er eens op gaan zitten en genieten van het uitzicht. De zomer leent zich uitstekend om vol vertrouwen te flierefluiten.’

Bovenstaande alinea is de laatste jaren onze thema-introductie tijdens de zomermaanden. Uiteraard kunnen we die natuurbeweging blijven vertrouwen, maar het flierefluiten heeft een andere smaak gekregen. Hoe kunnen we blijven niet-weten, zacht blijven en flierefluiten terwijl we handelen om de vrede en harmonie in onze wereld te bekrachtigen?

Met ons zencentrum willen we ons actief op deze vraag oriënteren. In deze zenbrief vind je daarom enkele initiatieven die zich hiervoor lenen. Je bent van harte uitgenodigd hierin mee te ontkiemen. We kunnen ieder moment opnieuw beginnen.

 Wat kun je nu doen?

+ Er is nog ruimte voor ongeveer 5 vrijwilligers om Ecofest in goede banen te leiden op 12 september. Heb je interesse om in een gemoedelijk team een dagdeel bij te dragen? Stuur een mailtje naar: hallo@ecofest.nl

+Kom ook meedoen bij de maandelijkse Stilte voor de Wereld op de tweede zondag van de maand.

+ Reserveer je kaartje voor Ecofest en David Loy, zodat we de juiste voorbereidingen kunnen treffen.

+ We gaan uit van de kracht van netwerken waarin we al verweven zijn. Deel deze activiteiten in je omgeving en kom met vrienden, familie en buren.

Heel veel dank en van harte welkom!

EcoFest – met première ‘Wat ons raakt’ 

In de hitte van deze zomer dringt de vraag zich nog nadrukkelijker op: wat is onze plek als mens in dit lichaam van aarde en universum? Ook in onze ‘brede’ sangha is de afgelopen maanden momentum ontstaan rondom dit thema. Nico Roshi publiceerde zijn boek Het milieu, een mystiek lichaam.

Hierdoor geïnspireerd ondernam o.a. Dick Roshi een crowdfunding voor een docureeks van Misha sensei. Dankzij alle warme ontvangst werd dit filmproject mogelijk. De eerste aflevering gaat in première op 12 september tijdens EcoFest. Bij deze nodigen we je van harte uit voor de presentatie in aanwezigheid van Nico, Dick en Misha — ben je er ook bij?

 

EcoFest is geen festival dat kant-en-klare oplossingen aanreikt, maar een plek waar je met vertrouwen in jezelf, elkaar en het grotere geheel een volgende stap kunt zetten.

Op het programma staan lezingen en workshops van gepassioneerde experts, ruimte voor gesprek, prikkelende kunst, en meditatie — waaronder rewilding pionieer Wouter Helmer, aanjager voedseltransitie Natascha Kooiman, ubuntufilosoof dr. Alphée Mpassi, activistisch onderzoeker Kees Klomp, de katholieke dr. Ineke Roex en workshops van zenleraren uit heel Nederland. Alle medemakers vind je inmiddels op de website.

Praktisch

EcoFest vindt plaats op zaterdag 12 september 2026 van 10.00 tot 17.00 uur op Museumpark Orientalis op de bosrijke thuisbasis van De Zendo. De dag wordt gedragen door een klein team van betrokkenen en alle medemakers. We gaan uit van ieders bijdrage naar draagkracht en werken met drie prijssuggesties op basis van inkomen.

Is een financiële bijdrage voor jou nu niet mogelijk, schroom dan niet en schrijf je kosteloos in! Heb je iets meer in kas, grijp je kans en steun ons met het ‘ondersteunend tarief’.

Om te kunnen doen wat nog onmogelijk lijkt is stilte van groot belang. Maar elkaar ontmoeten ook: in elkaars ogen wordt mogelijk wat we nu nog niet kunnen bedenken. We zien je graag tegemoet!

Lieve groet namens alle betrokkenen bij EcoFest en de docu,

Lotte, Camiel, Dick, Nico & Misha

poezie

We zouden de vrouwelijke krachten
die in de eeuwen van patriarchale systemen
verloren zijn gegaan, weer moeten activeren.
Dit kan alleen als we in onszelf de oerkrachten
wekken van verzorging, verpleging en genezing,
van intuïtie en mededogen, van schouwen en
gewaarworden, van toewijding, overgave en
Liefde.

Willigis Jäger — uit: Eeuwigheid in het nu (woorden voor elke dag)

Foto: Ineke Teunissen

David Loy in De Zendo

Door Dick Benji Roshi – Gaan we de wake-up call van de aarde eindelijk horen of niet? Kunnen we haar leren liefhebben als ons eigen lichaam? Dat zijn de vragen die David Loy de wereld stelt en beantwoordt — niet alleen in een nieuw boek, maar ook in een serie lezingen en workshops die hij komende maand in Nederland geeft. Zijn nieuwe boek heet Loving the World as our Body, the Nondual Path in a Dangerous Time. Daarin bespreekt hij drie botsende wereldbeelden.

Het eerste is de traditionele visie van gevestigde monotheïstische religies, dat heil of doem pas na de dood of in volgende levens ontstaat. Dat wereldbeeld is even dualistisch als het tweede, meer natuurwetenschappelijke, waarin spiritualiteit en transcendentie helemaal geen rol spelen. Waar we het van moeten hebben is de derde optie, die naar mijn idee terrein aan het winnen is: de aarde en al haar bewoners vormen een ‘heilig’ onderling verbonden geheel, zonder dat daar een ‘hogere werkelijkheid’ voor nodig is. Vanuit deze non-duale visie is de mensheid een van de manifestaties van een zelforganiserende kosmos die bezig is meer zelfreflecterend te worden. Loy hoopt dat de mensheid rijp is om deze roep om een nieuwe loyaliteit te verstaan.

In de titel van zijn boek legt Loy de sleutel. Zodra je non-dualiteit werkelijk ervaart, realiseer je je dat de grens tussen ‘binnen’ (het ik) en ‘buiten’ (de wereld) een illusie is. De wereld beschadigen is letterlijk je eigen lichaam beschadigen. Loy roept op tot een herwaardering van de natuur als een bezield, intelligent systeem. Spirituele beoefening krijgt pas echt betekenis wanneer ze direct bijdraagt aan het beschermen en helen van de heilige kosmos.

Dat laatste wordt overigens ook bepleit door ‘onze eigen’ David Loy: mijn leraar Nico Tydeman, in diens zojuist verschenen boek Het milieu, een mystiek lichaam. Loy en Tydeman maken beiden duidelijk dat deze non-duale visie, waar we het als mensheid van moeten hebben, eigenlijk al zo oud is als de wereld. Ze is verweven in de meer esoterische visies die door en tussen een breed scala aan religieuze tradities heen lopen.

Wees erbij wanneer deze inzichten in onze Zendo ervaarbaar worden gemaakt. Op zaterdagavond 5 september van 19.00 tot 21.00 uur geeft David Loy een workshop in De Zendo. En op zaterdag 12 september gaat tijdens het EcoFest de eerste aflevering in première van de filmserie van Misha geïnspireerd door het gedachtegoed van Tydeman.

Maarten Bodaiga neemt afscheid als leraar

Lieve mensen van de Kwan Yin Sangha,

In januari van dit jaar heb ik de begeleiding van de vrijdagochtendgroep na bijna tien jaar voortijdig opgegeven. Voortijdig in die zin dat ik had aangekondigd dat met ingang van juli van dit jaar te zullen doen. Nu heb ik mijn medeleraren gevraagd mij ook van de lijst van leraren van onze sangha te halen. Dat is ongebruikelijk, maar ik ben moe en bijna 82, en ik verlang ernaar mijn leraarschap formeel te beëindigen. De Dharma en de beoefening zijn mij onverminderd tot steun, maar om de een of andere reden kan ik er niet meer over spreken. Ik blijf natuurlijk sanghalid, en op maandagavond jikido bij mijn vriend en leraar Dick. Ik hoop tot in lengte van jaren.

Maarten Bodaiga

starterstraject zen — start dinsdag 18 augustus

Op dinsdag 18 augustus begint het zomer-starterstraject zen, met een tweede avond op 25 augustus. Twee avonden om samen te leren mediteren, en om soepel in te stromen in onze sanghabijeenkomsten. Zen is een doorlopende oefening die je ieder moment weer als beginneling hebt aan te gaan — en juist de zomer, met het zomerzitten dat gewoon doorloopt, is een prettig moment om aan te haken.

Ken je iemand die al een tijdje zegt “daar wil ik eigenlijk eens wat mee doen”? Wijs diegene op deze twee avonden. Lukt augustus niet, dan zijn er in september opnieuw starterstrajecten: op donderdag 17 september, en op vrijdag 18 september een traject speciaal voor ‘junioren’.

Praktisch:
Datum: dinsdag 18 en dinsdag 25 augustus 2026
Aanmelden: via het aanmeldformulier op de eventpagina — vragen via welkom@zennijmegen.nl

Wees zelf ook bij de service op zondag 6 september!

Door Dick Benji Roshi

Er gaat iets magisch uit van een service, zoals wij die kennen in onze lineage. Hoe dat komt? Ik zou het niet zo makkelijk onder woorden kunnen brengen. Als je ziet hoe dat gaat met zo’n service in de traditionelere zenkloosters, dan roept dat een heel bijzondere sfeer op waarbinnen het perfecte bijna bereikt wordt. Bij ons gaat het er veel simpeler aan toe, maar ik hoor van veel mensen dat ook dan iets ervaren kan worden dat buiten de woorden valt.

Daarom hebben we in het Lerarenoverleg besloten dat deze service voortaan elke drie maanden wordt gehouden, voor alle sanghaleden. Op zondag 6 september is er weer een, gekoppeld aan een stille zenochtend. Ik roep iedereen op om er een uurtje voor vrij te maken. We herdenken dan ook de overledenen, zieken, pasgeborenen en mensen die een nieuwe levensfase ingaan. Je bent van harte uitgenodigd. Wees erbij!

Terugblik: sanghafeest en 15 jaar Zen Centrum Nijmegen

Op vrijdag 10 juli vierden we ons jaarfeest én vijftien jaar Zen Centrum Nijmegen. In de weken ervoor werd er in de sanghabijeenkomsten al druk gevouwen: de kraanvogel, symbool van waakzaamheid, trouw, wijsheid, vrede en spiritualiteit. Op de avond zelf hingen ze met tientallen tegelijk in het licht.
Inmiddels de vierde editie van het sanghafeest en het was weer erg gezellig. Veel nieuwe en bekende gezichten die elkaar weer zagen, er werd voor het eerst gejamd in de Wu Wei met gitaar, drum, rap en zang. En het levenselixer dat de feeën uitdeelden was betoverend. Dank iedereen voor de mooie avond!

 

gevouwen kraanvogels op het sanghafeest

Terugblik: zomersesshin en de slinger van niet-weten

Van 29 juli tot en met 2 augustus zaten we onze jaarlijkse zomersesshin: vijf dagen hetzelfde ritme van zitten, lopen, eten en werken in stilte. Aan het eind hing er een slinger van zencirkels. Cirkels die zonder voorbedachte rade geschilderd worden – een slinger van niet-weten.

groepsfoto zomersesshin met de slinger van niet-weten

De Wu Wei is open

Het gebouwtje tegenover de zendo — de Wu Wei — is geopend, met een meditatie. Vanaf nu is het ook te gebruiken voor meditaties. Er is bovendien een gespreksruimte die via de zendo te huur is.

opening van de Wu Wei met een meditatie

Franciscaanse pelgrimsgroep voor het derde jaar op bezoek

Voor het derde jaar op rij was een franciscaanse pelgrimsgroep bij ons te gast. Met Lotte in gesprek bewogen ze zich door de zendo en de tuin. Een mooie traditie in wording: even samen stil zijn, geïnteresseerd, over de grenzen van de eigen traditie heen.

de franciscaanse pelgrimsgroep op bezoek

Yaza? Altijd yaza

Door Erik Eijken – Misha vroeg eens aan mij in het zencafé: “Waar mediteer jij thuis?”

“Buiten,” zei ik.

“Buiten?” vroeg Misha.

“Ja, altijd buiten.”

Dat begon zo. Aan het begin van de zomer zat ik op zolder, waar het behoorlijk warm kan zijn. Tussen de was door zei ik tegen mijn vrouw dat het eigenlijk niet zo’n prettige plek was om te zitten. “Ga dan buiten zitten,” zei ze. “Ehhh, ja, dat kan,” antwoordde ik.

Vervolgens ging ik met mijn mat en kussen een plek zoeken in de tuin. Nadat ik dit een aantal keren in de ochtend en avond had gedaan, begon het me steeds beter te bevallen.

Later in het jaar werd het natuurlijk kouder. Toen dacht ik: hoe ga ik dat doen, met mijn mat op het natte gras aan het begin van de tuin, waar ik meestal zit uitkijkend over de tuin? Ik moest iets hebben waar ik op kon zitten. Maar wat? Een plateau, dacht ik. Alleen had ik dat niet, dus zou ik er zelf een moeten maken. Dat kon niet zo moeilijk zijn. Op naar de bouwmarkt. Ik liet houten vloerdelen op maat zagen en maakte van het resterende hout een kleine rugleuning, meer voor de sier dan voor het gemak. Alles in elkaar gezet, gelakt, en klaar was het: een plek om in alle seizoenen buiten te mediteren.

Er bleef nog één ding over: de kou en de regen. Hmmm. Toevallig zat er in een kerstpakket van mijn vrouw een dikke wollen poncho. Mooi, dacht ik, die kan ik wel gebruiken. En ja, het werkt perfect, al ziet het er misschien een beetje vreemd uit. En de regen dan? Dan verhuis ik, plateau en al, naar de overdekte ingang van de tuin. En zo kan ik het hele jaar buiten zitten.

Je kunt je afvragen of dat nou echt zo fijn is. En ja: buiten kunnen zich bijzondere momenten voordoen. Zoals de opkomende zon in het vroege voorjaar, wanneer het gras nog wit is van de dauw. Of wanneer het onverwacht licht begint te sneeuwen en je, al zittend, in een witte wereld mediteert.

Dat zijn bijzondere momenten. Dat is yaza.

Flierefluiten

Door Harrie Frijns

vooruitblik september

De Zendo Verlicht – Lezing David Loy — 5 september

De zendo verlicht: lezing david loy De wereld liefhebben als ons eigen lichaam, het non-duale pad in gevaarlijke tijden David Loy is een inspirerende Amerikaanse boeddhistische leraar, wetenschapper en schrijver. Hij schreef over zenboeddhisme en hoe maatschappelijke structuren lijden veroorzaken.

Stille zondag – 1e zondag v/d maand met service dit keer— 6 september

STILLE ZONDAG De zittende meditatie (zazen) biedt in vele opzichten de basis van je zenbeoefening. De eerste en derde zondag van de maand is er daarom bij Zen Centrum Nijmegen gelegenheid om langer in stilte te zitten.

Stilte voor de wereld – voor welzijn van alle mensen, dieren en de aarde — 13 september

Stilte voor de wereld voor welzijn van alle mensen, dieren en de aarde Samen zitten in stilte op diverse plekken in Nederland. We staan stil bij uitdagingen van de mensen en de natuur in deze tijd.

Ecofest — 12 september

ecofest Zaterdag 12 september 9:30 – 16:30 Een festival over leven, aarde en onze toekomst samen Onze wereld verandert snel. Natuur en klimaat, samenlevingen en economieën staan wereldwijd onder druk.

Starterstraject zen — 17 september

STARTERSTRAJECT ZEN Het starterstraject is gericht op samen leren mediteren en een soepele instroom in onze sanghabijeenkomsten. Zen is een doorlopende oefening die je ieder moment weer als beginneling hebt aan te gaan.

Starterstraject zen voor ‘junioren’ — 18 september

STARTERSTRAJECT ZEN Het starterstraject is gericht op samen leren mediteren en een soepele instroom in onze sanghabijeenkomsten. Zen is een doorlopende oefening die je ieder moment weer als beginneling hebt aan te gaan.

Stille zondag – 3e zondag v/d maand — 20 september

STILLE ZONDAG De zittende meditatie (zazen) biedt in vele opzichten de basis van je zenbeoefening. De eerste en derde zondag van de maand is er daarom bij Zen Centrum Nijmegen gelegenheid om langer in stilte te zitten.

Dana Daisan — 27 september

Dana daisan in gesprek met Dick sensei Tijdens dana daisan kun je met Dick een persoonlijk gesprek aanvragen. Dit kan gaan over onderwerpen rondom zenbeoefening, maar is juist daarmee ook geschikt voor het gezamenlijk onderzoeken van allerhande levensthema’s.

Bijdragen aan de zenbrief?

Wil je een zenvolle foto, column, gedicht etc. delen? Leuk! Met onze maandelijkse zenbrief proberen we elkaar te inspireren in onze zenontwikkeling. De redactie ziet uit naar je bijdrage en je kunt die toesturen via: misha@zennijmegen.nl